Nijl- en tempeltrip 7,
op het meer, New Amada, Al-Derr

Al-Derr vanaf het water, wederom met berg en al verplaatst
gezien de lage stand van het meer een aardige tippel

De volgende tempel die we bezochten was de tempel van Al-Derr, wederom eentje van onze Ramses II voor de god Ra-Harakthy. Hij heeft iets weg van de tempel in Abu Simbel, ook uitgegraven in een berg, alleen een kleinere uitgave. De voorkant had 4 ingangen met een voorhof met oorspronkelijk 9 standbeelden. Helaas zijn de meeste standbeelden in stukken gevallen, wellicht door de aardbeving die ook Abu Simbel beschadigd heeft. Hier zijn de sokkels van 9 standbeelden nog te zien en op 3 zitten de benen ook nog vast. Vanuit de voortempel met de 9 (beschadigde) beelden loop je de centrale hal binnen, waar de schilderingen bijzonder goed bewaard zijn.

 
Tijger- en luipaardvellen die de priesters/priesteressen droegen
Vruchtbaarheidsgod of verminkte god?

Het eerste plaatje is een deel van een wandschildering waar de heilige boot van Ra-Harakthy wordt afgebeeld, duidelijk zijn de luipaard en tijgervellen nog te zien wat deze tempel tot een van de best bewaarde van de hele reis maakt. Rechts is een god te zien met een duidelijke zwarte penis. Hierover valt het een en ander te vertellen. In sommige boeken staat dat dit Ramses II voorstelt die 2 kruikjes wijn aan Amun-Ra offert. Enerzijds zou het dus de god kunnen zijn die staat voor de vruchtbaarheid, niet alleen van de mens, maar ook voor de landbouw, maar een ander verhaal is dat het een gemutileerde god voorstelt (de rechtererarm is afgehakt en hij heeft ook maar 1 been) omdat hij tijdens de afwezigheid van Ramses de dames van de hofhouding had bezwangerd. Maar dat zijn nog allemaal puzzeltjes blijkbaar.

 
Hier het grotere geheel
Amun-Ra, Ramses in de levensboom, Ptah en Ra-Harakthy

In deze tempel kregen we wederom goede uitleg van alle betekenissen, omdat alleen de passagiers van onze boot aanwezig waren en de boot niet zo vol was, hadden we ook alle tijd en mogelijkheid om goede foto's te maken. Het blijft adembenemend om te bedenken dat deze wandschilderingen duizenden jaren oud zijn.

 
Ongekleurde taferelen
Wand van de kamer waar de beelden verdwenen zijn

In deze tempel bevinden zich achterin twee kamers, volgens onze gids is de linkse een soort van klaslokaal geweest voor jonge priesters, de wandtekeningen daar zijn niet ingekleurd, terwijl de rest van de wandschilderingen juist zo fantastisch in detail zijn. Hier bevinden zich ook over de hele wand in rots uitgehouwen banken, waarop dan de 'leerlingen' zaten om de goden, taferelen en hierogliefen te bestuderen. De kamer rechts zou een kamer zijn geweest met de beeltenissen van dezelfde goden als in de tempel in Abu Simbel; Ramses II als god, Ra-Harakhty, Amun-Ra van Thebe, en Ptah van Memphis. Deze beelden, die wellicht van goud zijn geweest zijn gestolen en mogelijk in een of andere (prive- of museum) verzameling terecht gekomen.

In de tijd na de reddingsoperatie en voordat de cruiseboten kwamen waren er weinig bezoekers voor de tempels, er waren ook geen bewakers. In die periode zijn er wederom stukken muur en beelden verdwenen, gelukkig is alles nu wel gedocumenteerd en als ze dan ook ergens opduiken zullen ze door de Egyptische overheid worden opgeëist.

Tot op vervelens toe (voor mensen die er niet zijn geweest) zou ik hier foto's kunnen plaatsen, ik heb geen idee hoe het is als je er zelf niet bent geweest. Voor mij is het fantastisch om de herinneringen weer terug te krijgen, zeker nu ik wat meer heb opgestoken van alle verschillende goden. Hierboven zie je links een knielende Ramses II, dan Thot (met de ibis-kop), vervolgens Ra-Harakhty en als laatste Horus.

 
Ramses II en Amun-Ra
Een van de zuilen in Al-Derr

Op de linkse afbeelding houdt Amun-Ra de hand vast van Ramses II als een verbond en met de andere hand schenkt hij hem een lang leven door de Ankh naar de mond van Ramses te brengen. Het tweede plaatje is wat verwarrend, je zou zeggen dat hier Ptah staat afgebeeld, maar dan met een zonneschijf boven zijn hoofd, rechts zou dan Ramses moeten zijn met de twee verenigde Egyptes. Soms denk je dat je het eindelijk snapt en dan gaan ze weer allerlei dingen door elkaar gooien, waarvan zij ongetwijfeld de bedoeling wisten, maar mij in verwarring brengt.

Hierboven wederom de dame met het stersymbool boven haar hoofd, Seshet, de godin van het schrift en de maten. Hier is nogal verwarring over onder Egyptologen omdat algemeen wordt aangenomen dat vrouwen het schrift niet leerden. Toch zijn er bewijzen dat een aantal dames dat wel hebben gedaan en deze godin was degeen die bij de aanleg van tempels er zorg voor droeg dat de plattegronden en de metingen correct waren. Eveneens was zij degeen die de leeftijden regeerperioden van de koningen bijhield.

Soms zou ik willen dat ik vroeger egyptologie was gaan studeren, het is zo fascinerend. Ik wil het allemaal snappen eigenlijk, maar ja dat is ongeveer godsonmogelijk (letterlijk en figuurlijk).
Er wordt gezegd dat je je beter op een bepaalde regeerperiode of een bepaald rijk kan storten, want er is al zoveel bekend, maar daarnaast wordt er ongeveer iedere dag weer wat nieuws blootgelegd of ontcijferd. Daarnaast worden in de verschillende tijden goden samengevoegd, veranderen de namen, dit weer naar gelang ook de invloeden van buitenaf. Gecompliceerd mag je wel stellen.
Gewoon nog eens een paar keer naar de tempels en ook de tempels aan de Nijlkant bezoeken, wie weet wordt het me dan allemaal (weer) wat duidelijker.

Vanaf de tempel van Al-Derr gingen we per ezelskar (ik had onze gids Mahmud gevraagd of hij wilde regelen dat die er voor ons was) naar de laatste bezienswaardigheid op deze plek, de tombe van Pennut.
Het was midden op de dag, we waren al verhit van eerst het stuk lopen vanaf de boot, dan de 2 tempels waar het weliswaar niet heet was, maar wel warm en om dan dat hele eind naar de tombe te lopen, ik herinnerde me nog van de vorige keer in januari dat mij dit zowiezo te ver was. De rest van de mensen heeft het gelopen, maar ik geloof dat ze stiekum wel een beetje jaloers op ons waren. Andere plezierige bijkomstigheid was dat we als eerste aankwamen en ook hier uitgebreide uitleg kregen.

Lake Nasser 5 september 2009