Nijl- en tempeltrip 10,
op het meer, Wadi Es-Seboua

Wadi Es-Seboua, de entree met 2 beelden van Ramses II

Na weer een kort nachtje besloot ik dat ik deze dag zou uitslapen. De gids belde om 6 uur om me wakker te maken voor het ontbijt. Om 7 uur zou Wadi Es-Seboua bezocht worden. Ik heb me geëxcuseerd en de kinders gebeld, die wilden het uiteraard niet missen. Voor mij was het wel iets van eigenlijk zou ik wel willen, maar de weinige uren slaap van de afgelopen twee weken ongeveer begonnen hun tol te eisen. Ik had de site al eens gezien en het is mijn vaste voornemen deze trip nog wel minstens een keer te maken.
Ik heb me lekker omgedraaid en ben om iets van 11 uur opgestaan waarna ik heerlijk op mijn stekkie naast de hut wakker ben geworden met mijn bakkies capuccino en dunhill.

De kinders kwamen volenthousiast terug, ze hebben ook mooie foto's genomen en de vriendin van zoonlief heeft een van haar wensen voor deze reis in kunnen willigen, ze heeft kameel gereden. Ze had het er al over toen we nog in Hurghada waren, maar aangezien kamelen niet meer op de boulevard mogen en ze op de stranden ook zeldzaam aan het worden zijn, bedacht ik ineens dat ze zeer waarschijnlijk op Wadi Es-Seboua haar kamelendoop kon krijgen. Dat is ook veel leuker, niet doelloos een rondje rijden op een strand, maar je in een heuse woestijn vervoeren op een zogeheten woestijnschip, terwijl je ook nog eens een warme en lange tippel vermijdt. Ze hebben er ook van genoten, terwijl de anderen ploeterden onder verzengende stralen van de koperen ploert.

Deze site is wel vanaf de weg te bereiken, onderweg van Aswan naar Abu Simbel zagen wij in de woestijn zowaar een bord ernaar verwijzen en ja een heuse (zij het smalle) geasfalteerde weg. De vraag is echter hoe je daar dan naar toe gaat, denkelijk moet je een privé-begeleiding van de security of touristpolice aanvragen. Omdat je redelijk dicht bij de grens met Soedan bent en er een tijdje geleden mensen zijn ontvoerd, zijn ze hier nogal streng als het om veiligheid van toeristen gaat. Ik hoorde van mijn vriendinnetje in Luxor dat zij kortgeleden een 4 man sterke escorte meekreeg toen zij een vriend in een gehucht in de woestijn ging bezoeken. De volwaardig gewapende manschappen bleven de hele tijd posten voor de deur van de woning waar zij binnen was. Het schijnt dat in dat dorp de islamitische broederschap een bolwerk heeft.

 
De Osiridische pilaren (met beeld van farao)

De eerste pylon

Terwijl ik in dromenland verkeerde, hadden de kinders hun ervaring van de tempels op Wadi Es-Seboua, ook gered van het stijgende water. Hier staan twee tempels uit het Nieuwe Rijk. De oudste is gebouwd door Amenhotep III van de 18e dynastie. Dit was een fiks complex met een pylon die voerde naar de binnenhof, daarachter een tweede pylon (rechthoekige toren) die toegang gaf tot het Atrium, en helemaal achterin een heiligdom.
Men denkt dat de tempel ooit opgedragen was aan een lokale vorm van de god Horus. Onze Ramses II (jawel, druk baasje he) heeft de tempel uitgebreid en opgedragen aan Amon en Ra-Harakhty. Men denkt dat hij ergens tussen de 35 en 50-er jaren van Ramses regeerperiode is uitgebouwd vanwege de beeltenissen en monumenten van Setau, de onderkoning van de Kush.
Wadi Es Seboua, vallei van de leeuwen in het arabisch verrijst achter een rij van sfinxen waarvan 1 met een mensenhoofd en 1 met een valkenhoofd. De tempel is gedeeltelijk uitgehouwen in de rotsen en het exterieur was omgeven door een ruwe bakstenen muur.

 
Sphinx met mensenhoofd
de rij sfinxen vanaf de derde pylon gezien

Van de 4 oorspronkelijke kolossen van Rames is er een overgebleven, een andere ligt in stukken in het zand, precies zoals hij gevonden is. Ook in het achterste, in de rots uitgehouwen gedeelte, is niet alles meer compleet, er waren 12 pilaren waarvan 6 met een beeld van de farao, achter deze ruimte ga je naar een vestibule met 2 zijkapellen en een centraal gelegen heilige kamer, waar ooit tempelbeelden stonden, helaas ook verwoest.

Een farao getransformeerd tot Maria?

De kopten hebben de tempel in later tijd gebruikt als kerk en nogal wat vernield, alsook de oorspronkelijke wandschilderingen overschreven met beeltenissen van hun heiligen.

Na dit bezoek stapten de kinders op hun woestijnschepen op weg naar Al-Maharraqa, de tweede tempel op de site Wadi Es-Seboua.

Een plaatje toch?

Lake Nasser, 6 september 2009